Bram van der Staaij (Vlaardingen, 1955) woont sinds 1977 in de Westwijk, liep er zijn eerste rondes als postbode, had er 46 jaar verschillende functies binnen de protestantse kerkgemeente en is sinds januari 2025 algemeen coördinator bij de Voedselbank in de Van Baerlestraat. “Ik ben onderdeel van deze wijk, ik ben ermee vergroeid.”
Waar merk je dat aan?
“Door de mensen die mijn vrouw en ik hier kennen – via de kerk, de school van onze kinderen, activiteiten in de wijk – de vriendschappen die hier zijn ontstaan. Door de onderlinge saamhorigheid bij vervelende en soms tragische incidenten. En ook hoe negatieve uitspraken van niet-Westwijkers me soms raken. Ik moet nu denken aan ‘een dolletje’ van een collega-vrijwilliger in de Stadsgehoorzaal. Als reactie op toenemende problemen in de wijk zei hij spottend: ‘Maar ja, de Westwijk. Daar wil je nog niet dood gevonden worden.’ Bedoeld als geintje, maar die woorden, dat vóel je toch.”
“Het is de wijk waar ik nu bijna vijftig jaar woon, waar onze kinderen zijn geboren en opgegroeid, waar ik mij voor inzet, met buren en wijkbewoners die hier ook al jaren met plezier wonen. Met elkaar hebben we de wijk zien groeien, bloeien én achteruit zien gaan. Met veel negatieve berichtgeving tot gevolg. Maar ik woon hier nog steeds naar m’n zin, in een fijn huis dichtbij de natuur. Ik voel mij verbonden met deze plek.Het is het gevoel van thuiskomen als je na een vakantie de Floris de Vijfdelaan weer oprijdt.”
Op welke manier zag je wijk achteruit gaan?
“Daar is natuurlijk al veel over gezegd. Achterstallig onderhoud, zwerfvuil, toenemende criminaliteit, onvoldoende aandacht voor de zorgen van bewoners. Als mensen het gevoel krijgen dat er niet naar ze wordt geluisterd, er niet aan oplossingen of verbeteringen wordt gewerkt, kunnen dieperliggende problemen gemakkelijker blijven bestaan. Zoals armoede, laaggeletterdheid, schaamte, gebrek aan zelfvertrouwen, niet weten waar je met vragen terecht kunt, eenzaamheid. De basis voor een leefbare wijk is een betrokken en stevig sociaal netwerk waar je oog hebt voor elkaar, waar bewoners hun rechten en plichten kennen en weten bij wie ze kunnen aankloppen als ze vastlopen. Het weer opbouwen van zo’n noodzakelijk netwerk is niet voor niets één van de prioriteiten bij de huidige aanpak in de Westwijk. Goed om te zien dat daar vanuit de gemeente en het Programmabureau nu veel tijd en energie in wordt gestoken. Want bewoners en organisaties weer meer met elkaar in contact brengen is in de praktijk minder makkelijk dan het lijkt.”
Wat is daarbij het grootste probleem volgens jou?
“Hoe bereik je mensen die niet bereikt willen of kunnen worden? Het was en is een terugkerend onderwerp bij ons in de kerk. Hoe bereik je mensen die niet in je eigen netwerk zitten? En als je ze al bereikt, begrijp je elkaar ook echt? Een inspirerende aanpak is de één-op-één-benadering
van straatpastor Bart Starreveld. Hij werkte vier jaar als kerkelijk werker in onze gemeente en begon zijn dag met een rondje door de wijk, wandelend of op de fiets.
Over de manier waarop hij mensen aanspreekt, zegt hij: ‘Het begint met bewust kijken en luisteren, met oprechte interesse zonder oordeel.’ Het één-op-één-contact ziet hij als waardevolle tijd en aandacht waarbij je een wijkbewoner leert kennen die je anders niet zou ontmoeten. ‘Interesseer je in het leven van de mensen in je buurt en maak contact,’ is zijn antwoord op het bouwen aan een maatschappelijk netwerk. En werk actief samen met andere maatschappelijke organisaties en overheidsinstanties.”
De Voedselbank is zo’n maatschappelijke organisatie. Waarom ben je juist hier vrijwilliger geworden?
“Met de voedselpakketten biedt de Voedselbank al jarenlang directe hulp aan bewoners die op of onder de armoedegrens leven. Voor mensen die het financieel moeilijk hebben is het een belangrijke aanvulling op hun wekelijkse boodschappen. Ook binnen de diaconie merkten we door de jaren heen hoe snel mensen in grote problemen kunnen komen bij persoonlijke tegenslag. En in welke negatieve spiraal je terecht kunt komen als je geen geld hebt om fatsoenlijk te kunnen eten. Sinds er ook in Vlaardingen uitgiftepunten kwamen van de Voedselbank, ben ik bekend met het werk dat de vrijwilligers hier doen.”
“Bestuurslid Leo van Houwelingen, die ik ken vanuit de kerk, vertelde over hun inspanningen om in 2023 over te stappen van de drie uitdeellocaties in de stad naar een supermarktformule. En hoe klanten nu op afspraak naar de winkel komen hier in de Van Baerlestraat en zelf kunnen kiezen wat ze nodig hebben. Voor iedereen die in aanmerking komt voor voedselhulp is het een grote verbetering: laagdrempeliger en socialer met meer tijd voor een praatje. Voor alle vrijwilligers ook een omslag naar een heel andere organisatie. Toen het bestuur mij eind 2024 vroeg voor de rol van algemeen coördinator, hoefde ik niet lang na te denken. Ik vind het een fantastische organisatie en wil hier graag een steentje aan bijdragen.”
Wat is je wens voor de Westwijk?
“Dat armoedebestrijding in Vlaardingen hoog op de agenda blijft staan. Ook na de komende gemeenteraadsverkiezingen [op 18 maart 2026, red.]. Zodat we in samenwerking met alle andere instanties bewoners die vastlopen om wat voor reden dan ook, een steuntje in de rug kunnen blijven geven. En dat begint met menselijk contact en minder snel oordelen. Als je met elkaar praat kun je pas íets begrijpen in welke situatie mensen terecht kunnen komen. En is er altijd iets dat je kunt doen. Bij de Voedselbank is dat: alle mogelijkheden en samenwerkingen benutten om óók bewoners te bereiken die denken dat de voedselhulp niet voor hen geldt of die zich schamen om er gebruik van te maken. Niemand in Nederland zou honger moeten hebben, dus ook in de Westwijk niet. Het is het begin om ongelijkheid tegen te gaan.”
Welke positieve ontwikkelingen geven jou hoop?
“Op straat zeggen mensen elkaar weer vaker gedag. Dat valt me de laatste tijd echt op. Zowel bij jongeren als ouderen zie ik het. Het lijkt iets kleins, maar waar ik het al eerder over had, elkaar even aankijken als je elkaar passeert op straat is nou juist dat eerste menselijke contact. De serieuze aandacht vanuit de landelijke en lokale overheid voor de Westwijk is de belangrijkste reden om hoopvol te zijn. Door het Nationaal Programma staat Vlaardingen West weer op de kaart en zijn er meer mogelijkheden om te doen wat nodig is voor de lange termijn en in samenwerking met de bewoners.”
Wie of wat bewonder je in de Westwijk?
“Eigenlijk iedereen die naast zijn of haar werk iets extra’s doet voor een ander, zich vrijwillig inzet voor de stad of de wijk. Ik denk nu bijvoorbeeld aan Werner [Smoor, red.]. Samen met een gepensioneerd huisarts en gepensioneerd verpleegkundige heeft hij ervoor gezorgd dat er sinds begin dit jaar gratis huisartsenzorg beschikbaar is voor mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats. De straatarts houdt nu nog alleen spreekuur in het ontmoetingscentrum van Pameijer aan de Schiedamseweg, binnenkort komt er ook een praktijk in de Van Baerlestraat, vlakbij de winkel van de Voedselbank. Of Werner in de Westwijk woont weet ik niet, ik heb hem een aantal keer ontmoet tijdens vergaderingen: een betrokken Vlaardinger die ziet wat er speelt in de stad en andere maatschappelijk betrokken bewoners bij elkaar weet te brengen.”
Heb je een tip voor het Programmabureau?
“Zichzelf meer laten zien in de wijk. En bewoners beter informeren over wat ze doen, waar ze mee bezig zijn en wat er is bereikt. Misschien de website daar beter voor benutten? Met bijvoorbeeld ook meer verhalen van betrokken Westwijkers. Wat ik erg leuk vond was de officiële opening van het opgeknapte Marnixplantsoen, dat was een feestelijk openingsmoment waar veel bewoners aanwezig waren. Ook de Stadskaravaan vind ik een goed initiatief en een mooie samenwerking met maatschappelijke en culturele organisaties.”
Bram in het kort
Als kind heeft hij een bijbaantje als vakkenvuller in de kruidenierswinkel van Maarten van Ree in de Sweelinckstraat. De straat waar hij is geboren en de wijk waar hij opgroeit. Na de LTS werkt hij twee jaar als automonteur bij familiebedrijf Van der Kooij. In 1973 gaat hij aan de slag als postbode bij de PTT – PostNL sinds 1989 – en vervult er diverse functies tot aan zijn vervroegd pensioen in 2020. Van 1977 tot 2023 is hij actief binnen de protestantse wijkgemeente. Na zijn pensioen start hij als vrijwilliger bij de Stadsgehoorzaal en sinds januari 2025 is hij algemeen coördinator bij de zelfbedieningswinkel van de Voedselbank.
Mooiste plek in West: de Surfplas.
Vervoermiddel: fiets.
Ergernis: bestuurders van fatbikes ‘die je met grote snelheid links en rechts inhalen’.
Bram woont met zijn vrouw in de Westwijk, samen hebben ze twee zoons en twee kleinkinderen.
Tekst: Marleen Bos
Foto’s: Tamara Heck
